Yahudi Hafızasında Kudüs: Din, Kimlik ve Mücadele Tarihi;Jerusalem in Jewish Memory: Religion, Identity and the History of Struggle

Bu çalışma, Yahudilerin Kudüs'e yüklediği tarihi, dinî ve kültürel anlamı ele almaktadır. Yahudi inancına göre Kudüs, Tanrı tarafından kendilerine vadedilen kutsal toprakların merkezidir. Bu nedenle şehir, yalnızca bir yerleşim alanı değil; ibadet, kimlik ve kolektif hafızanın en güçlü sembollerinden biri olarak görülmektedir. Yahudi geleneğinde Kudüs, dünyanın yaratılış merkezi kabul edilmekte; Hz. Adem'in yaratılışında bu şehirden alınan toprağın kullanıldığına inanılmaktadır. Kudüs'ün Yahudiler açısından somut anlamda kutsallık kazanması ise Hz. Süleyman'ın Mabedi inşa etmesiyle gerçekleşmiştir. Babil Sürgünü sonrasında Yahudilerin Kudüs'ten uzak kalmaları, şehre duyulan özlemi derinleştirmiştir. Kudüs, Yahudiler için yalnızca geçmişin bir mirası değil; uğruna mücadele edilen, özlem duyulan ve kutsallığı dinî metinlerle sürekli canlı tutulan bir şehir olmuştur. Bu çalışma, Kudüs'ün tarih sahnesine çıkışından günümüze kadar Yahudilerin ve İsrail'in kent üzerindeki mücadelesini giriş ve üç bölüm hâlinde ele almaktadır. Eserde, Kudüs'ün kutsallığının kaynağı, Yahudi inanç ve uygulamalarına etkisi, diaspora dönemindeki yeri, modern dönemde Yahudi halkı için ifade ettiği anlam ve İsrail politikasındaki konumu incelenerek okuyucuya kapsamlı bir bakış açısı sunulması amaçlanmaktadır. İngilizce This study examines the historical, religious, and cultural meanings attributed to Jerusalem by Jews. According to Jewish belief, Jerusalem is the centre of the Holy Land promised to them by God. For this reason, the city is regarded not merely as a settlement, but as one of the most powerful symbols of worship, identity, and collective memory. In Jewish tradition, Jerusalem is accepted as the centre of the creation of the world; it is believed that the soil used in the creation of Adam was taken from this city. Jerusalem acquired concrete sacred significance for Jews with the construction of the Temple by Prophet Solomon. Following the Babylonian Exile, the separation of the Jews from Jerusalem deepened their longing for the city. For Jews, Jerusalem has therefore been not only a legacy of the past, but also a city for which they have struggled, longed, and whose sanctity has been continuously kept alive through religious texts. This study addresses, in an introduction and three chapters, the struggle of Jews and Israel over the city from Jerusalem's emergence on the stage of history to the present day. The work aims to provide readers with a comprehensive perspective by examining the source of Jerusalem's sanctity, its influence on Jewish beliefs and practices, its place during the Diaspora period, the meaning it has held for the Jewish people in the modern era, and its position within Israeli policy.