Modern İnsanın Çıkmazı Bağlamında Prof. Dr. Sadettin Ökten

Medeniyet kavramı, Türk düşüncesinin son iki yüzyılına damgasını vuran meselelerin başında gelmektedir. Tanzimat'tan itibaren Batı karşısında bir konum alma çabası, kavramı kültürel bir başlık olmaktan çıkarmış ve onu siyasal, toplumsal, nihayet ontolojik bir probleme dönüştürmüştür. Kelimenin kendisi de bu tarihin izini taşımaktadır. Türkçede 1840'lardan önce böyle bir sözcük bulunmamakta, Batı dillerindeki karşılığı da on sekizinci yüzyılın ikinci yarısından öncesine gitmemektedir. Kavram, doğduğu andan itibaren bir tanım işi olmaktan çok bir konumlanma işi olarak işlev görmüştür. Kime göre medenî sayıldığı, neye nispetle geri kalındığı ve hangi ölçüte göre ilerleme tanımlandığı soruları, tartışmanın çekirdeğini oluşturmaktadır.