Şâfiî Mezhebinin Gelişim Süreci

Bu eser, İslam hukuk tarihinin mühim mezheplerinden biri olan Şâfiî mezhebinin teşekkül ve tekâmül sürecini ilmî bir sistematik içerisinde ele almaktadır. İlk dönem şer‘î hükümlerin ne suretle ortaya konulduğu ve mezheplerin teşekkülüne zemin hazırlayan ilmî ve sosyal şartlar özetle belirtilmekte; akabinde İmam Şâfiî'nin hayatı, ilmî şahsiyeti, seyahatleri ve ilmî silsilesinin mezhebin oluşumuna olan etkileri değerlendirilip ortaya konulmaktadır. Mezhebin “kadîm” ve “cedîd” görüşleri, yayılma alanları, mezhebin istikrâr ve intişarına hizmet eden fukahanın katkıları tahlil edilmektedir. Ayrıca Şâfiî mezhebine mahsus fıkhî ıstılahlar, literatürde kullanılan rumûzlar ve mezhep içi görüş farklılıklarının dayandığı ilmî sebepler açıklanmaktadır. Usûl-i fıkıh bakımından ise İmam Şâfiî'nin delil anlayışı, kıyas ve ictihâd metoduna dair esaslar ortaya konmakta; mezhepte fetvâ verme süreçleri, tercihe ilişkin ölçüler ve tahrîc faaliyetlerinin işleyişi ayrıntılı biçimde ele alınmaktadır. Şâfiî mezhebinin doğuşu, kurumsallaşması ve İslam hukuk düşüncesine kazandırdığı ilmî birikim bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmektedir.