Muhâsibî;Akıl ve Ahlak

İslam düşünce geleneğinin en dikkat çekici sahalarından biri olan ahlak, yalnızca davranışların belirli kurallara bağlanması değil, insanın aklını da eğiten bir disiplindir. Tasavvufî perspektifte ahlaklanma, kişinin nefsini kötü özelliklerden arındırıp güzel vasıflarla süslemesi yoluyla gerçekleşen bir tür akıllanma yolculuğudur. Bu kitap, hicrî üçüncü yüzyılda yaşamış önemli dü­şünürlerden biri olan Hâris el-Muhâsibî'nin akıl ve ahlak arasında kurduğu ilişkiyi anlatmaktadır. İmam Gazzâlî başta olmak üzere kendisinden sonra yaşamış pek çok mutasavvıf ve düşünürü etkileyen Muhâsibî'nin ahlak düşüncesinin merkezinde, ahlakın aklı yetkinleştirmedeki hayati rolü yer alır. Ona göre ahlak âdeta aklın bir mürebbisidir. İnsan güzel ahlakı kuşandıkça aklı olgunlaşır, aklı olgunlaştıkça da iç dünyasında kemale ve merhamete ulaşır. Muhâsibî'nin tasavvufun kurucu metinleri arasında yer alan er-Riâye kitabına da sık sık atıf yapılan bu çalışma tüm yönleriyle bir Muhâsibî portresi ortaya koyar. İslam irfanındaki bu köklü ahlaki tefekkürü ve farklı geleneklerin bu alandaki kazanımlarını modern okura ulaştırmayı amaçlayan ve yayın danışmanlığını Prof. Dr. Ömer Türker'in üstlendiği “Ahlak Kitaplığı” içerisine dahil ettiğimiz bu çalışma, Dr. Hatice Çolak'ın özenli çalışmasıyla ilk dönem tasavvufunun en etkili simalarından Muhâsibî'nin ahlak anlayışını sade ve kolay anlaşılır bir dille okurla buluşturuyor.