Kristal Zaman

Devrim Pınar Gürbüzoğlu'nun anlatıyı temellendirmek için başvurduğu referanslar öyle çeşitli-zengin, bununla birlikte ördüğü tarih o kadar bizden ki, hemen ilk bölümlerde metnin gerçekliği karşısında teslim olmaktan başka çaremiz olmadığını fark ediyoruz. Her bir objesi özenle yerleştirilen bir zaman fabrikası bu: Alaturka bilim-kurgu. Eflatun Çelebi'nin gözünden ve 1909 güzünden başlayarak temaşa ettiğimiz ve yakın geçmişe dek izlerini takip edeceğimiz, içinde Halley kuyruklu yıldızından saatle çalışan kalplere, zaman makinelerinden dünya ağacına kadar birçok unsurun anlatıldığı bu romanın uyumu karşısında bize ancak gönüllü bir suç ortaklığı kalıyor. Sonuçta romanlar da saatler gibidir azizim, senkron her şeydir. Yazar belki de bilim-kurgu romanlarında eksik olan o şairane mizahı yakalıyor ve İstanbul'dan İzmir'e uzanan bu kara ve bir o kadar da bilimsel kurgunun sahne amirliğini bir baca temizleyicisine devrediyor. Nihayetinde denilebilir ki, şair kehanetinde haklı çıkıyor: "En mutlu insanlar belki de baca temizleyicileridir."