Endüstriyel Odyoloji ve İşitmenin Korunması

Bireysel güvenlik ve çalışma yaşamındaki performans açısından en kritik duyusal işlevlerden biri işitmedir.
Çalışma ortamında gürültüye ve diğer işitsel risklere maruz kalma ise yalnızca işitme eşiklerinde meydana gelen
değişikliklerle sınırlı olmayan, çok daha geniş boyutlu bir sağlık sorunu olarak ortaya çıkabilmektedir. Mesleki
gürültü/işitsel risk maruziyeti; gürültüye bağlı işitme kaybının (GBİK) yanı sıra gürültüde konuşmayı anlama
güçlüğü, tinnitus (çınlama), vestibüler yakınmalar, işitsel işlemleme ve iletişim sorunları ile psikososyal etkiler
gibi farklı sonuçlarla ilişkili olabilmektedir. Ayrıca ölçüm ve çözüm süreçlerinde mühendislik desteğine ihtiyaç
duyulması ve konunun hukuki boyutlarının bulunması, mesleki işitme sağlığının bütüncül bir yaklaşımla ele
alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle iş yerlerinde işitmenin korunması, yalnızca saf ses işitme eşiklerinin
izlenmesinden ibaret olmayan, çok boyutlu bir yaklaşım gerektirmektedir.
Endüstriyel Odyoloji ve İşitmenin Korunması kitabı, çalışma ortamlarında işitme sağlığı konusunu geniş bir
perspektiften ele almak amacıyla hazırlanmıştır. Kitap, genel olarak 3 ana kısım ve toplam 12 bölümden
oluşmaktadır. Birinci kısmı oluşturan ilk 9 bölümde; endüstriyel odyolojinin temel kavramları, ses fiziği, gürültü
ölçüm yöntemleri ile gürültünün işitsel, sistemik ve psikososyal etkileri ele alınmaktadır. Ayrıca işitme sağlığı
açısından daha az fark edilen riskler; endüstride işitme izlemi, işitme koruma programları ve teknik kontrol
yöntemleri detaylandırılmaktadır. Özel görevli köpeklerde işitmeyi ele alan sıradışı bölümün yanı sıra, mesleki
odyolojinin geleceğinde yapay zekâ ve dijital teknolojilerin sunduğu olanaklara odaklanan bölüm de
okuyucuların istifadesine sunulmuştur. Kitabın bu ilk kısmında; Odyoloji, Klinik Psikoloji, Elektronik ve
Otomasyon ile Biyomedikal Mühendisliği alanlarında uzman akademisyen ve araştırmacılar yazılarıyla katkı
sağlamıştır.
Kitabın ikinci kısımda, endüstriyel odyolojinin hukuki boyutuna odaklanılmakta; Dünyada ve Türkiye'deki İş
Sağlığı ve Güvenliği (İSG) mevzuatı, adli odyoloji ve tazminat hukuku ele alınmaktadır. Hukuk alanından
uzmanların kaleme aldığı bu içerik, endüstriyel odyolojinin yasal ve uygulamaya yönelik boyutlarını bütüncül bir
çerçevede ortaya koymaktadır. Bu kısımda ayrıca akademik bilgi ile saha deneyiminin buluşturulması amacıyla,
farklı meslek alanlarından uzman ve çalışanların görüşlerine ve deneyimlerine yer verilen röportajlar aracılığıyla
mesleki işitme sağlığının gerçek çalışma ortamındaki karşılığı ele alınmaktadır. Bu kapsamda röportajlar
vasıtasıyla İSG Uzmanı, KBB Uzmanı, Fabrika İşçisi, Mühendis ve Eczacı bakış açıları sunularak, okuyucunun
teorik bilgiyi gerçek yaşam deneyimleri ve saha uygulamalarıyla ilişkilendirmesi hedeflenmektedir.
Kitabın üçüncü ve son kısmı ise ses dosyaları, interaktif ekler ve formlar içeren oldukça zengin bir dijital
içerikten oluşmaktadır. Endüstriyel Odyoloji ve İşitmenin Korunması ile ilişkili bu materyaller sayesinde
okuyucunun yalnızca bilgiye ulaşması değil; edindiği bilgiyi değerlendirmesi, uygulamalarda kullanması ve
zenginleştirmesi amaçlanmaktadır.
Bu geniş kapsamıyla kitap; Odyologlar, iş yeri Hekimleri, KBB Uzmanları, İş Güvenliği Uzmanları, Mühendisler,
Psikologlar ve Hukukçular başta olmak üzere, çalışma yaşamında işitme sağlığıyla ilgilenen farklı meslek
gruplarına yönelik olarak hazırlanmıştır. Bu eserin çok disiplinli boyutta hazırlanmasını mümkün kılan, bilgi ve
deneyimle katkıda bulunan tüm bölüm yazarlarına ve kitabın ortaya çıkmasında emeği geçen herkese içtenlikle
teşekkür ederim. Çok özel iki teşekkür; kitabın editör yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi. Ecem Kartal Özcan'a ve 10
bölümün yazılmasında önemli destek sunan Sayın Av. Ceyda İyidemirci'ye. Ayrıca kitabın hazırlanması ve
yayımlanması sürecindeki iş birliği ve destekleri için Hipokrat Yayınevi'ne teşekkürlerimi sunarım. En büyük
teşekkürüm ise, bilimsel çalışmalarımda bana her zaman destek olan, yoğun çalışma dönemlerimde sabır ve
anlayış gösteren ailemedir.
Kitabın, farklı disiplinler arasında ortak bir dil oluşturmasına; mesleki gürültünün ve diğer işitsel risklerin daha
iyi anlaşılmasına, işitme koruma uygulamalarının geliştirilmesine ve çalışanların işitme sağlığının daha etkin
biçimde korunmasına katkı sağlamasını diliyorum.
Editör
Doç. Dr. Şule Çekiç
Eylül, 2026