Din Eğitimini Yeniden Düşünmek

İslam dünyasının son birkaç asırdır Batı eksenindeki devlet ve toplumlara kıyasla politik, ekonomik, diplomatik, askerî ve toplumsal alanlarda görece zayıf kaldığı bir gerçektir. Elbette bunun birbiriyle ilişkili pek çok nedeni zikredilebilir. Ancak bu iki farklı dünyanın akla ve bilime yüklediği anlam ile bu anlamın insan yetiştirme yaklaşımlarına etkisine odaklanmak, temel sorunların tespiti için iyi bir başlangıç olacaktır. Bu kitabın temel amacı da bu imkânı sorgulamaktır. Kitapta, İslam dünyasının genel olarak eğitim, özelde ise din eğitimi bağlamında bir zihniyet değişimine ihtiyaç duyduğu varsayımından hareketle, Müslümanların terakkisine engel teşkil eden bir dizi sorun, deneme mahiyetinde tartışılmaktadır. Bu çerçevede, çoğunlukla Türkiye'de yaşananlardan ilhamla, kökleşmiş bazı düşünce, kabul ve uygulamaların yetersizlikleri ele alınmakta; buna bağlı olarak belirli alanlarda yeni bir din eğitimi yaklaşımının mümkün olduğu ileri sürülmektedir. Kitap, ön söz ve son söz dışında 12 bölümden oluşmaktadır. Eserin ortaya çıkmasına zemin hazırlayan temel motivasyon “Sorunla Yüzleşme” başlığı altında ele alınmakta; “Düşünme” bölümünde farklı akıl yürütme biçimlerinin din eğitiminin gündemine gerçekçi bir şekilde dahil edilmesi gerektiği savunulmaktadır. “İtaat” başlıklı bölümde din eğitiminin itaat kültürünü besleyen yönleri eleştirilmekte; “Ahlak” bölümünde ise özellikle Müslümanların pratik ahlak sorunları irdelenmektedir. “Özerklik” bölümünde Müslüman bireyin hem günlük yaşamında hem de inanç dünyasında kısmen özerk ve güçlü olması gerektiği vurgulanmakta; “Bilimsellik” bölümünde akla ve bilimsel olana yönelik mesafeli tutum sorgulanmaktadır. “Birey” başlıklı bölümde, toplumu önceleyen anlayışların yerine bireyin ve onun biricikliğinin önemi öne çıkarılmakta; “Sosyal Adalet” bölümünde ise adalet, hak ve eşitlik kavramlarının din eğitimi anlayışlarındaki karşılığı ele alınmaktadır. “İnsan” başlığını taşıyan bölümde insan onurunun korunmasının önemi tartışılmakta, “Nefret” bölümünde Müslümanlar arasında kolayca yayılabilen ve kötülüğü genelleştirme eğilimindeki nefret söyleminin sakıncalarına dikkat çekilmektedir. “Liyakat” başlığında işlerin ehline verilmesinin ve kayırmacılığın önlenmesinin hem din hem de toplumsal kalkınma açısından önemi vurgulanmakta; “Savaş” bölümünde ise barış odaklı bir toplumun inşası için din eğitiminin üstlenmesi gereken entelektüel sorumluluklar ele alınmaktadır.