Cumhuriyetin Kamera Arkası

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü'nün (İAE) 20. yıl dönümü vesilesiyle düzenlenen Cumhuriyetin Kamera Arkası sergisi Suna ve İnan Kıraç Vakfı Fotoğraf Koleksiyonu'nda yer alan Basın Fotoğrafları Arşivi'nden bir seçkiye odaklanıyor. İdil Çetin ve Ahmet A. Ersoy küratörlüğündeki sergi, 1920'lerden 1950'lerin başlarına, kabaca Türkiye'nin erken Cumhuriyet dönemine uzanan görüntülerle o dönemin İstanbul'una alışılmışın dışında bir yerden bakıyor. Büyük bölümü Cumhuriyet gazetesi foto muhabirleri Selahattin Giz ve ustası Namık Görgüç tarafından çekilen bu geniş görsel birikim aracılığıyla sergi, erken Cumhuriyet İstanbul'unun gündelik hayatını, toplumsal çeşitliliğini ve foto muhabirliğinin perde arkasını katmanlı bir bakışla ele alıyor. Cumhuriyetin "cumhur"una —sokaktaki insanlara, dönemin ezilen ve dışlanan öznelerine, kimliği bilinmeyen yüzlerine— odaklanan seçki, geleneksel sergileme ve arşiv ölçütlerinin dışında kalan, kimi zaman kusurlu ya da hasarlı fotoğrafları yeniden görünür kılarak geçmişin çoğul biçimlerde hatırlanmasına alan açıyor.

Sergiye eşlik eden bu kapsamlı yayın, Basın Fotoğrafları Arşivi'ni fotoğraf tarihi, basın kültürü, arşivcilik ve görsel hafıza eksenlerinde ele alıyor. Gülru Tanman, Kerim Suner, Mehmet Erken, Cengiz Kahraman, Geoffrey Batchen, Wolfgang Ernst, Ahmet A. Ersoy, Özge Baykan Calafato, İdil Çetin ve Sidar Bayram'ın katkılarını bir araya getiren katalog; arşivin kökenlerinden ve bağlamlarından medya-arkeolojisine, foto muhabirliğinin teknik tarihinden görüntü ile bellek arasındaki ilişkiye uzanan metinlerle serginin ele aldığı konuları farklı bakış açılarıyla derinleştiriyor.