Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukukunda Nemo Tenetur İlkesi

Aydınlanma'yla birlikte insani bir nitelik kazanan modern ceza muhakemesi, maddi gerçeğe ulaşma amacının temel hak ve özgürlüklerin ihlali pahasına gerçekleştirilemeyeceğini kabul etmektedir. Bu anlayışın önemli bir sonucu, kişinin kendisini ve yakınlarını suçlamaya zorlanamamasını ifade eden nemo tenetur se ipsum accusare ilkesinin ortaya çıkmasıdır. İşkence ve kötü muamele yoluyla ikrar elde edilmesinin kabul edilemez olduğu görülmüş, ikrar elde etmek amacıyla böylesi yöntemlere başvurulmasını engellemeye yönelik çabalara girişilmiştir. Günümüzde insan onuruna uygun bir ceza yargılamasının sağlanabilmesi bakımından ilkenin vazgeçilmez olduğu konusunda şüphe bulunmamaktadır. Öte yandan, ilkenin sınırlarının çeşitli belirsizlikler taşıdığı da açıktır. Gerek kişi ve konu gerekse yer ve zaman bakımından ilkenin kapsamının ortaya konulması önem arz etmektedir. Özellikle teknolojik gelişmelerin bir sonucu olarak, ilkenin ihlal edilip edilmediğinin tespitinin güç olduğu vakalarla karşılaşılmaktadır. Şüpheli ve sanıklardan elektronik cihazlarının şifrelerini açmalarının talep edilip edilemeyeceği, bu kapsamda akla gelen güncel örneklerden biridir. Bunun yanında, uzun yıllardır gündemde olan beden muayenesi işlemlerinin ilkeye aykırılık taşıyıp taşımadığı gibi alışılagelmiş tartışmaların devam ettiği düşünüldüğünde, ilkenin kapsamının belirlenmesine duyulan ihtiyaç daha açık biçimde ortaya çıkmaktadır. Neticede Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukukunda Nemo Tenetur İlkesi başlıklı bu çalışma, uygulamada karşılaşılan sorunlara ilişkin çözümler üretebilmek ve ortaya atılan argümanlara yeni alternatifler sunabilmek amacıyla kaleme alınmıştır.